Skip to content

 

Naleving van regelgeving voor biobased materialen

Biologisch afbreekbare en biobased materialen in de EU

De ontwikkeling van biobased materialen, en specifiek bioplastics, is een relatief nieuw en snel ontwikkelend gebied. Deze biobased materialen worden steeds belangrijker in het bredere EU-streven naar een koolstofneutrale, vervuilingsvrije en circulaire economie. Binnen de Europese Green Deal en vele ondersteunende strategiedocumenten worden biobased en biologisch afbreekbare materialen erkend als een belangrijke oplossing voor het verminderen van klimaatverandering, plasticvervuiling en het verminderen van het gebruik van fossiele hulpbronnen.

Een van de belangrijkste voordelen van biobased materialen is dat ze worden geproduceerd uit een hernieuwbare bron. Biobased materialen hebben het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen en de uitputting van fossiele hulpbronnen te verminderen in vergelijking met conventionele producten. Er moet echter voorzichtig worden omgegaan met de grootschalige overgang naar een biobased economie om te voorkomen dat dit leidt tot andere milieuproblemen.

Bijvoorbeeld:

  • Het gebruik van biomassa kan mogelijk leiden tot ontbossing of concurrentie met voedselproductie.
  • Het gebruik van biomassa-afvalstromen als grondstof kan vanuit circulair of resource perspectief de voorkeur hebben, maar brengt ook het risico met zich mee dat stoffen van zeer hoge zorg in producten worden geïntroduceerd.
  • Biobased materialen zijn niet per se biologisch afbreekbaar en kunnen nog steeds leiden tot vervuiling. Bovendien kunnen zelfs biologisch afbreekbare materialen nog steeds een bron van vervuiling zijn wanneer ze in het natuurlijke milieu terechtkomen in plaats van in composteerfaciliteiten. Hier worden deze materialen niet blootgesteld aan de juiste omstandigheden (zoals temperatuur, vochtigheid, etc.) die ze nodig hebben voor volledige afbraak.

Wetgevende en regelgevende ontwikkelingen

Om eventuele negatieve effecten van zogenaamde spijtige vervangingen te vermijden, werkt de Europese Unie voortdurend aan vele wetgevende ontwikkelingen naast de huidige regelgevingskaders.

EU-autoriteiten, zoals het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA), herzien en actualiseren regels en voorschriften met betrekking tot de veiligheid van stoffen en producten om ze up-to-date te houden met marktontwikkelingen. Aangezien het veld van biobased materialen opkomend en groeiend is, kunnen vooral verplichtingen met betrekking tot die materialen veranderen.

Bijvoorbeeld, de REACH-regelgeving biedt verschillende vrijstellingen voor bepaalde van nature voorkomende stoffen of gerecyclede grondstoffen. Deze vrijstellingen gelden alleen onder strikte voorwaarden en wanneer bepaalde gegevensvereisten zijn vervuld. Toch is het nog steeds een onderwerp van politiek debat of dit het type regelgeving is dat moet worden nagestreefd.

Bovendien worden EU-richtlijnen zoals de nieuwe Kaderrichtlijn Afvalstoffen op nationaal niveau geïmplementeerd, waarin doelen voor afvalvermindering en recyclebaarheid worden gedefinieerd. Vooral voor biobased materialen geproduceerd uit afvalstromen is deze richtlijn van belang met betrekking tot de criteria voor het einde van afval.

Dit geldt ook voor de Richtlijn voor Single Use Plastics en vele andere nieuwe en opkomende richtlijnen en voorschriften.

Op dit moment zijn sommige polymertypes uitgesloten van bepaalde regelgevende verplichtingen op basis van hun intrinsieke biologische afbreekbaarheid. De bepaling of een specifiek polymeer is uitgesloten van regelgevende verplichtingen is echter in de praktijk niet eenvoudig. Daarnaast sluit het vaak polymeren uit die industrieel worden geproduceerd maar wel biologisch afbreekbare eigenschappen hebben. Om deze reden zijn er ontwikkelingen om biologische afbreekbaarheidscriteria te gaan gebruiken voor regelgevende vrijstellingen.

Ecomatters als navigator door het regelgevingslandschap

Het beoordelen van welke regelgeving van toepassing is op jouw organisatie en welke regelgevende veranderingen kunnen worden verwacht, is een uitdagende taak. Ecomatters kan jouw organisatie ondersteunen bij het identificeren van relevante regelgeving gedurende de volledige levenscyclus van een biobased product.

Regelgevende begeleiding met betrekking tot grondstoffen en productie:

Regelgevende begeleiding met betrekking tot beoogd gebruik:

  • Verpakkingen en eenmalig te gebruiken producten.
  • Agrarische toepassingen.
  • Biomassaproductie voor biobrandstof.
  • Materialen bestemd voor contact met voedingsmiddelen (FCM).

Regelgevende begeleiding over biologische afbreekbaarheid en einde-levensduur:

  • Certificeringen voor producten die biobased of biologisch afbreekbaar zijn (onder verschillende omstandigheden zoals thuiscompostering, industriële compostering, bodem, zee).
  • Regelgevende verplichtingen voor producten die worden vermarkt met biologisch afbreekbare eigenschappen.
  • Overwegingen vanuit de Kaderrichtlijn Afval.
  • Beoordelen van de compatibiliteit met (Nederlandse) nationale wetgeving voor afvalinzameling en -behandeling.
  • Voorgestelde beperking van microplastics door ECHA.

Levenscyclusanalyse (LCA)

Naast regelgevende evaluaties kan Ecomatters je ondersteunen bij het beoordelen van de milieu-impact die gepaard gaat met alle fasen van de levenscyclus van het product. Een Life Cycle Assessment (LCA) is een essentieel onderdeel van elke duurzaamheidsstrategie en ondersteunt verschillende berekeningen, waaronder:

  1. Koolstofvoetafdruk (CF)
  2. Milieuproductverklaring (EPD)
  3. Productmilieubelasting (PEF)
  4. Eco-efficiëntieanalyse (EEA)

Voor meer informatie kun je onze pagina over Duurzaamheid & LCA-ondersteuning raadplegen of onze pagina over LCA voor biobased materialen.

Milieugezondheid en veiligheid diensten

Contact

Marco Mense

Marco Mense

Senior Consultant

Wouter van Kootwijk

Sustainability Consultant

Case studies

Bioplastics Regulatory Context
Report on bioplastic regulatory context

Bioplastics are promoted as alternatives to fossil-based plastics. However, rightly…

Environmental & waste disposal legislation

Ecomatters supported Global-C, a manufacturer and provider of inflight products…

Bel met onze consultant

Wil je meer weten over hoe wij kunnen helpen? Plan een gesprek in met een van onze adviseurs om je vragen te stellen.

Plan een belafspraak
 

Back To Top