Hoe voer je een levenscyclusanalyse (LCA) uit: een praktische handleiding

Ecomatters’ aanpak

Wil je een levenscyclusanalyse (LCA) doen voor je product of dienst? Dan zijn er een aantal stappen om te volgen. De tijd die iedere stap kost, hangt af van hoe gedetailleerd en nauwkeurig de LCA-uitkomsten moeten zijn, maar ook van het type LCA dat je voor ogen hebt.

Bij Ecomatters hebben we veel ervaring met het ondersteunen van bedrijven in uiteenlopende sectoren bij de uitvoering van LCA-studies. We kunnen je adviseren en begeleiden als je zelf een LCA wilt uitvoeren, of het hele proces uit handen nemen.

In de praktijk is onze aanpak als volgt:

1. Scoping

We starten met een gesprek om te begrijpen wat je nodig hebt en waarom je een LCA wilt uitvoeren. Op basis daarvan bepalen we samen de doelstelling en scope van de studie.

Tijdens de afbakening hebben we het over de beoogde doelgroep van de LCA en hoe de resultaten gebruikt zullen worden. We stemmen ook af welke producten binnen de scope vallen, hoe gedetailleerd de analyse moet zijn, welke levenscyclusfasen worden meegenomen en welke impactcategorieën worden beoordeeld.

2. Dataverzameling

Zodra doel en scope van de LCA-studie zijn vastgesteld en de waardeketen van het product in kaart is gebracht, moeten de gegevens verzameld worden die nodig zijn om het levenscyclusmodel op te bouwen. In deze fase worden alle relevante inputs en outputs (zoals materialen, energiegebruik en emissies) per levenscyclusfase verzameld. Dit staat bekend als de levenscyclusinventaris (LCI).

Met ondersteuning van Ecomatters verzamel je de benodigde gegevens. Om dat proces zo helder en efficiënt mogelijk te maken, stellen wij een datavragenlijst op die alle vereiste gegevens bevat. Afhankelijk van het doel en de scope van het project omvat de dataverzameling: de productie (grondstoffen, productkenmerken, energie & water, afval); de logistiek (transportmiddelen en afstanden); en het gebruik en de eindelevensfase van het product.

3. Modellering van de productlevenscyclus

Zodra we de scope en grenzen hebben vastgesteld en de benodigde data hebben verzameld, modelleert Ecomatters de waardeketen(s) van het product. We verwerken de informatie uit de ingevulde datavragenlijst, ontwerpen het levenscyclusmodel en voeren de berekeningen uit.

We maken gebruik van achtergronddatabases (zoals Ecoinvent of Sphera) om delen van het systeem te modelleren die buiten je directe controle vallen, zoals de productie van grondstoffen, energievoorziening en eindelevensfase.

4. Berekening van resultaten en interpretatie

Het model wordt opgebouwd in de gekozen LCA-software (GaBi, SimaPro), die de inputs en outputs vertaalt naar daadwerkelijke milieueffecten (zoals klimaatverandering, eutrofiëringspotentieel, enz.) De resultaten van de studie omvatten de productvoetafdruk voor alle geselecteerde impactcategorieën, maar ook uitgesplitste resultaten per levenscyclusfase, productieproces en activiteit.

Tijdens deze stap worden de resultaten ook geïnterpreteerd. Dit leidt tot het identificeren van milieuknelpunten (‘hotspots’) in het productieproces en maakt het mogelijk conclusies te trekken en aanbevelingen te doen in lijn met het doel en de scope van het project.

5. Presentatie van resultaten

Tot slot geven we een presentatie, waarin we de interpretatie van de resultaten en de uitkomsten van de LCA-studie met je bespreken. Als het binnen de scope van het project valt, stellen we ook een bijbehorend rapport op.

Toepassingen van LCA-resultaten

De resultaten van de LCA vormen de basisinput voor veel milieuberekeningen en -verklaringen. De resultaten kunnen onder andere worden gebruikt voor het opstellen van:

CO2-voetafdruk (CF)
Milieuproductverklaring (EPD, Environmental Product Declaration)
Product-milieuvoetafdruk (PEF, Product Environmental Footprint)
Eco-efficiëntieanalyse (EEA)

Samengevat

Het uitvoeren van een LCA is een iteratief proces omdat er, tijdens de voortgang van de studie, waarschijnlijk veranderingen optreden. Deze veranderingen kunnen te maken hebben met het doel en de scope van de studie, maar ook met de beschikbaarheid van data of technische aspecten.

Ecomatters kan je helpen bij het bepalen welk type LCA-studie het beste aansluit bij jouw doelen, we kunnen je begeleiden bij het uitvoeren van een LCA of de LCA volledig voor je uitvoeren. Lees verder hoe wij Levensyclusdenken toepassen, of neem direct contact met ons op voor meer informatie.