Achtergrond
Voor veel bedrijven ontstaat het grootste deel van de broeikasgasemissies (GHG) eerder in de waardeketen dan door de uitstoot die voortkomt uit eigen activiteiten of ingekochte energie. Het berekenen en verslagleggen van deze zogenoemde scope 3-emissies, geeft inzicht in de milieu-impact van de waardeketen. Daarvoor kwantificeer je zowel upstream- en downstreamemissies. Dit kan vervolgens gebruikt worden als uitgangspunt voor het stellen van reductiedoelen en nemen van bijbehorende investeringsbeslissingen.
Hier leggen we uit hoe je Scope 3-emissies berekent met behulp van het GHG Protocol.
De broeikasgasemissies van een bedrijf worden ingedeeld in drie scopes:
- Scope 1: Directe emissies uit bronnen die je bezit of controleert, zoals brandstof die wordt verbrand in ketels, voertuigen of apparatuur.
- Scope 2: Indirecte emissies die ontstaan bij de opwekking van ingekochte elektriciteit, stoom, warmte of koeling.
- Scope 3: Alle overige indirecte emissies die plaatsvinden in je waardeketen, zowel upstream als downstream.
Wat is Scope 3?
Scope 3 omvat activiteiten zoals ingekochte goederen en diensten, transport en distributie, productgebruik, afvalverwerking en woon-werkverkeer van werknemers. In totaal zijn er 15 onderling uitsluitende categorieën van Scope 3-emissies (zie onderstaande figuur). Deze categorieën zijn gedefinieerd in de GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard (ook wel Scope 3 Standard genoemd).
Scope 1-, 2- en 3-emissies, gebaseerd op de Scope 3 Standard.
De 15 Scope 3-emissiecategorieën
The 15 Scope 3 emission categories can be divided into either upstream or downstream. In the screening step, you determine which of these categories are material for your company.
- Ingekochte goederen en diensten
- Kapitaalgoederen
- Brandstof- en energiegerelateerde activiteiten
- Transport en distributie (upstream)
- Afval dat ontstaat bij de bedrijfsactiviteiten
- Zakenreizen
- Woon-werkverkeer van werknemers
- Geleasde active (upstream)
- Transport en distributie (downstream)
- Verwerking van verkochte producten
- Gebruik van verkochte producten
- Verwerking van verkochte producten in de eindelevensfase
- Geleasde active (downstream)
- Franchises
- Investeringen
Waarom zijn Scope 3-berekeningen belangrijk
Het berekenen en rapporteren van Scope 3-emissies is een waardevol hulpmiddel als je de CO₂-voetafdruk van je volledige waardeketen wilt begrijpen in plaats van alleen je directe uitstoot.
Scope 3-berekening en verslaglegging helpt bij:
-
Identificeren van emissiehotspots en reductiekansen: Verlaging van emissies en verbetering van duurzaamheidsprestaties kan leiden tot kostenbesparingen, toegevoegde waarde en een betere reputatie.
- Stellen en monitoren van doelen: Door een nulmeting te maken kun je de ontwikkelingen volgen over tijd en dit gebruiken voor het monitoren van emissiereductiedoelstellingen.
- Voldoen aan rapportage- en regelgevingseisen: Je bent voorbereid op nieuwe duurzaamheidstrends, rapportagekaders en best practices.
-
Betrekken van de waardeketen: Door samen te werken met upstream leveranciers en downstream stakeholders bouw je sterkere relaties en stimuleer je duurzaamheid in de hele waardeketen.
- Versterken van datamanagement: Je zet effectieve systemen op voor het verzamelen, structureren en beheren van broeikasgasdata.
Het Scope 3-berekenings- en rapportageproces in de praktijk
Het berekenen van Scope 3-emissies bestaat uit een aantal stappen:
De 15 Scope 3-emissiecategorieën kunnen worden verdeeld in upstream- en downstreamrubrieken. In de screeningstap breng je in kaart welke categorieën van belang zijn voor jouw bedrijf.
Bepaal welke van de 15 Scope 3-emissiecategorieën het meest relevant zijn voor de waardeketen van je bedrijf.
Het is ook belangrijk om per categorie de juiste berekeningsmethode te kiezen, want die bepaalt welke data nodig is. Lees hier meer over de activity-based en spend-based benadering, wanneer je welke methode gebruikt en hoe je ze kunt combineren. Daarbij is het van belang om de gemaakte keuzes goed te documenteren voor transparantie en herleidbaarheid.
Bedrijfsbrede data verzamel je vanuit verschillende afdelingen, zoals inkoop, financiën, HR en verkoop. Waar nodig betrek je ook leveranciers en klanten om gegevens te verzamelen over hun processen en de daarmee samenhangende emissies.
Zodra de data is verzameld, kun je de CO2-voetafdruk van elke relevante categorie berekenen en rapporteren volgens de gekozen methode. Samen vormen deze resultaten je Scope 3-inventaris.
Actualiseren van je Scope 3-emissies
Een Scope 3-inventaris wordt doorgaans jaarlijks geactualiseerd, in lijn met de rapportagecyclus van je bedrijf. Elke update is een gelegenheid om data te verfijnen, de dekking uit te breiden en methoden aan te passen waar nodig. Zo kun je je Scope 3-rapportage geleidelijk robuuster maken, terwijl het proces beheersbaar blijft.
Ecomatters ondersteuning
Ecomatters helpt bedrijven bij het berekenen en rapporteren van hun Scope 3-emissies. We ondersteunen bij het opstellen van je GHG-inventaris, de dataverzameling, implementatie en monitoring van emissiereductie-initiatieven en bij de ontwikkeling van emissieboekhoud- en auditsystemen om de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid te waarborgen. Met meer dan 10 jaar ervaring begrijpen we dat elk bedrijf anders is. Daarom streven we ernaar maatwerkoplossingen te bieden die aansluiten bij jouw specifieke behoeften.
Door de complexe rapportage-eisen en afhankelijkheid van externe data is de berekening van Scope 3-emissies vaak uitdagender dan de rapportage van Scope 1 en 2. Neem contact met ons op en ontdek hoe wij je kunnen helpen.
Onze vakkennis
Contact
Brienne Wiersema
Mieke de Jager
Case studies
Bel met onze consultant
Wil je weten hoe wij je kunnen helpen? Plan een gesprek met een van onze consultants om je vragen te stellen.