Hoe ontwikkel je een EPD: een stap-voor-stap handleiding

Het EPD-proces

Een EPD (milieuproductverklaring of ‘Environmental Product Declaration’) is een door een derde partij geverifieerd document dat de milieu-impact van een product weergeeft. Het wordt opgesteld in overeenstemming met de ISO 14025 Type III-norm en volgt vaak aanvullende normen zoals EN 15804+A2.

Bij Ecomatters volgen we een overzichtelijk stappenproces voor het ontwikkelen van EPD’s. In dit artikel nemen we je mee in de zeven stappen die nodig zijn om je EPD te ontwikkelen. Hieronder zie je de stappen.

1. Scope

De eerste stap bij het opstellen van een EPD is het definiëren van de scope. In deze fase bespreken we het aantal producten dat wordt opgenomen, relevante productvariaties, de te behandelen levenscyclusfasen en welke normen gebruikt gaan worden. Zodra deze details zijn vastgesteld, spreken we een budget en planning af en kan het EPD-proces formeel van start gaan.

2. Dataverzameling

Als de besproken scope is bevestigd, kan de dataverzameling beginnen. De verzamelde gegevens worden gebruikt om het levenscyclusmodel (LCA-model) op te stellen en staat bekend als de levenscyclusinventarisatie (LCI).

Wij maken een datavragenlijst, die wordt ingevuld door de opdrachtgever met ondersteuning van Ecomatters. Afhankelijk van doel en scope van het project kan de dataverzameling betrekking hebben op het productieproces (grondstoffen, producteigenschappen, nutsvoorzieningen, afval, enz.), de logistiek (transportmiddelen en afstanden) en op gebruik en verwijdering van het product. In het algemeen richt dataverzameling zich op de primaire in- en output van alle levenscyclusfasen die onder controle staan van het bedrijf dat de studie laat uitvoeren.

3. Modelleren

Zodra de vragenlijst ingevuld is geretourneerd naar Ecomatters, verwerken we de data en bouwen we de LCA-modellen volgens de overeengekomen referentiestandaard (bijvoorbeeld EN 15804+A2). Tijdens deze stap bespreken we het LCA-model en eventuele aannames met de klant, indien relevant.

Achtergronddatabases, zoals de Ecoinvent-database, statistieken, aannames en andere generieke databronnen, worden gebruikt om delen van het systeem te modelleren die buiten de controle van de opdrachtgever vallen. Het kan bijvoorbeeld gaan om de productie van grondstoffen, de levering van energie of de verwerking aan het einde van de levensduur.

4. Resultaten en interpretatie

LCA-software (zoals LCA for Experts of SimaPro) wordt gebruikt om het model op te bouwen en de resultaten van de studie te berekenen. De input- en outputstromen worden vertaald naar daadwerkelijke milieueffecten (zoals klimaatverandering, eutrofiëringspotentieel, enz.) De resultaten van de studie omvatten de productvoetafdruk voor alle geselecteerde impactcategorieën, maar ook de resultaten per levenscyclusfase, productieproces of activiteit.

Deze stap omvat ook interpretatie van de resultaten, wat leidt tot identificatie van milieuknelpunten in de waardeketen (‘hotspots’). Er worden conclusies en aanbevelingen gegeven ter onderbouwing van de milieuclaim.

5. LCA-rapport en EPD-document

Er wordt een LCA-rapport opgesteld dat voldoet aan de referentiestandaard. Het LCA-rapport is een uitgebreid document dat de methodologie beschrijft en de studieresultaten gedetailleerd presenteert.

Naast het LCA-rapport wordt een EPD-document opgesteld. Dit wordt na de review gepubliceerd op de website van de programma-operator en op de website van de certificerende instantie (de ECO Platform-website bijvoorbeeld). Dit is ook het document dat klanten via hun eigen communicatiekanalen kunnen publiceren. Het EPD-document is beknopter en bevat minder detail dan het LCA-rapport.

6. Review en validatie

Bij Ecomatters coördineren we het volledige EPD-proces inclusief het verificatieproces. Hiervoor maken we gebruik van ons brede netwerk van partners voor externe, onafhankelijke verificatie.

Zodra het LCA-rapport en de EPD-documenten gereed zijn, sturen we ze naar de externe reviewer. Deze is verantwoordelijk voor het controleren en beoordelen of de documentatie voldoet aan ISO 14025 en de overeengekomen referentiestandaard (EN 15804 bijvoorbeeld). De reviewer zal feedback geven op de documenten en suggesties doen voor aanpassingen, het opnemen van aanvullende informatie in het rapport, etc.

Na verwerking van de feedback geeft de reviewer een verklaring af die nodig is voor EPD-certificering.

7. Certificering en registratie

Zodra de reviewverklaring is ontvangen, wordt het EPD-document ingediend bij de programma-operator die zorgt voor certificering en registratie op een EPD-platform (bijvoorbeeld het ECO Platform).

EPD Systemen

EPD-systeemprogramma’s

Voor het opstellen van een EPD Type III is een programma-operator noodzakelijk. Een programma-operator kan een bedrijf of een groep bedrijven zijn, een industriële sector of brancheorganisatie, overheidsinstanties of -agentschappen, of een onafhankelijke wetenschappelijke instelling of andere organisatie. Zij zijn verantwoordelijk voor het verifiëren van de EPD en voor het beheren van het platform waarop de EPD wordt gepubliceerd.

De EPD-systeemprogramma-operator is een onafhankelijke instantie die de taak heeft de ontwikkeling van een EPD type III uit te voeren, te beheren en te begeleiden. Daarom is de operator verantwoordelijk voor de ontwikkeling en/of identificatie van bestaande productcategorieregels die nodig zijn voor een EPD. Doorgaans heeft elk land zijn eigen programma-operator(s) en daarmee zijn eigen EPD-systeem.

Een aantal Europese EPD-systemen en hun land van herkomst zijn:

Institut Bauen und Umwelt e.V. (IBU) Duitsland
Inies FDES Frankrijk
EPD Danmark Denemarken
EPD Norge Noorwegen
The International EPD® System Zweden
BRE Verenigd Koninkrijk
Global EPD Spanje
ITB-EPD Polen
Bau EPD Oostenrijk
DAP construccion Spanje
EPD Italy Italië
DAPHabitat Portugal
ZAG EPD Slovenië
EPD Ireland Ierland
MRPI – Netherland
B-EPD België
PEP Eco passport

Het ECO Platform

Het ECO Platform is ontwikkeld om de verificatie van milieu-informatie (EPD’s Type III) binnen de bouwsector te harmoniseren. Het is een internationale non-profitorganisatie die fungeert als koepelorganisatie voor Europese EPD-programma-operators en zorgt dat hun EPD-programma’s overeenstemmen.

De meeste grote Europese programma-operators ondersteunen het ECO Platform. Het platform geeft ECO Platform EPD’s uit (ECO EPD’s), die in heel Europa worden erkend en niet alleen daar gebruikt kunnen worden maar ook buiten Europa.

Ecomatters ondersteuning

Ecomatters heeft uitgebreide ervaring met het ondersteunen van bedrijven bij het opstellen van EPD’s. Via onze connecties met reviewers en programma-operators zorgen we voor correcte verificatie van je LCA op de juiste EPD-platforms. We hebben specifieke expertise met het ECO Platform en de Nationale Milieu Database en kunnen je ondersteunen bij het realiseren van de EPD’s die je nodig hebt.

Wil je dat ons flexibele team je adviseert en begeleidt bij het EPD-proces of alle stappen en activiteiten uit handen neemt? Neem contact met ons op om te bespreken hoe we kunnen helpen.